Wenders werkt vanuit een fundamenteel andere kijk op organiseren, samenwerken en vernieuwen. Wij noemen deze manier van kijken ‘het proceskundig perspectief’. In de leergang proceskunde leer je de kijk en de toepassing ervan in je dagelijkse praktijk.

Het aandachtig ondersteunen van de ontwikkeling van individuen, groepen en processen in sociale systemen, dat is waar proceskunde over gaat. Organisaties zien wij als zo’n sociaal systeem, bestaande uit relaties en patronen tussen individu, groep en organisatie.

Het proceskundige perspectief

Veel organisatietheorieën gaan uit van een model; een ideale set van condities die nodig zijn voor ‘goede organisatie’. Als blijkt dat aan die condities niet is voldaan, dan moet hieraan worden gewerkt: de werkelijkheid moet naar de theorie worden gevormd.

Proceskunde gaat uit van een ‘perspectief’, een manier van kijken en handelen juist als de werkelijkheid zich maar niet aan de afspraken wil houden. Projecten en veranderingen vinden plaats in een wereld die erg beweeglijk en soms weerbarstig is. Situaties waar de ideale set van randvoorwaarden waarschijnlijk nooit helemaal wordt bereikt; net als het ene op orde is, dan is er weer iets anders ontregeld.

Dat vraagt van mensen die actief zijn in veranderingsprocessen vooral een onderzoekende en wendbare houding: zij bewegen zich in het proces. Dit is vooral van belang als de voortgang in het proces onvoldoende is of helemaal uitblijft. In zulke situaties gaat het zoeken in eerste instantie niet naar een ‘werkende methode’ met een ‘toolkit’, maar naar een precieze ‘kijk’ op samenwerkingsprocessen en wat die in hun voortgang nodig hebben.

Dit vraagt om een houding met een verscherpte aandacht, juist in de situaties waar het proces stokt. Een precieze en onderzoekende nieuwsgierigheid naar wat dít (ene) proces nu juist zo lastig of moeilijk maakt. Op zoek naar hoe en met welke beïnvloeding een proces weer op gang kan komen en zijn voortgang hervindt.

Voor wie? 

De leergang start jaarlijks in een open groep in het voorjaar. Ook is de leergang in-company beschikbaar voor organisaties (offline, online of hybride). De leergang is voor adviseurs, leidinggevenden, projectleiders, coaches en trainers die hun procesgerichte stijl verder willen ontwikkelen. Het traject is bedoeld voor mensen die zich herkennen in vragen als:

  • Wij zijn erg inhoudelijk gericht, terwijl ik weet dat er in de samenwerking dingen vastlopen. Hoe kan ik daar meer aandacht voor hebben?
  • Wij pakken vraagstukken meestal projectmatig aan. Welke andere wegen bestaan er nog meer?
  • Hoe kan ik anders kijken naar problemen in onze organisatie, en de aanpak ervan constructief beïnvloeden?
  • Ik word gevraagd problemen op te lossen. Maar kan (ik) dat wel?
  • Hoe herken en beïnvloed ik de dynamiek binnen het systeem waar ik werk.

Uitgangspunten

Iedere zorg of klacht is de kiem van een ontwikkelvraag: Binnen proceskunde gaan we ervan uit dat als iemand die zich uitspreekt over problemen, deze impliciet mogelijkheden ziet voor ontwikkeling. De constatering van een probleem – zoals: ‘Het aantal klanten loopt terug’, ‘De medewerkers zijn niet tevreden’, ‘Er is een conflict in een team’ of ‘De beste mensen gaan weg’ – horen wij eigenlijk als vraag om te komen tot een andere en betere toekomst.

Processen zijn van mensen: Een organisatie en hun processen zijn geen actoren, mensen zijn dat wel. De ontwikkelvragen in organisaties zijn altijd van mensen; van een persoon, een groep of een afdeling. Het zijn dan ook de mensen die de energie leveren waarmee het proces op gang komt en voortgaat.

Waardering voor wat er is; alles is er al: Mensen die een ontwikkelvraag uiten, hebben al een beeld voor ogen van de gewenste toekomst. Door die wens op een andere, betere toekomst, is de kiem gelegd. Als je deze kiemen waardeert, herkent en aandacht geeft, zullen ze tot wasdom komen.

Processen zijn conversaties: Mensen die samenwerken, geven betekenis aan het proces, onder andere in taal. Op zoek gaan naar wat de ander bedoelt, naar welke aannames of verwachtingen onder uitspraken liggen, en daar alternatieven in bieden, helpen het proces verder.

Wat leer je in de leergang?

Als je als proceskundige wilt werken, heb je het vermogen nodig om interventies aan te bieden in een specifieke situatie (kunde). Je neemt daarbij een aandachtige houding aan (attitude) en je bent je daar ook van bewust. Je hebt inzicht in de dominante zienswijzen op het gebied van samenwerken en organiseren, en in mogelijke variaties daarop (kennis).

Met het doorlopen van de Leergang Proceskunde verwerf je de volgende bekwaamheden:

  • Je kunt je kennis en waarneming vertalen naar interventies;
  • Je hebt je eigen professionele grondhouding grondig onderzocht en ontwikkeld;
  • Je ontdekt belemmerende patronen in samenwerkingsprocessen en je kan deze beïnvloeden;
  • Je versterkt je aandacht voor taal en de dynamiek tussen mensen;
  • Je stelt onderzoekende vragen bij vanzelfsprekendheden in organisaties;
  • Je bent aandachtig op parallellen tussen denken, spreken en doen;
  • Je bent alert op de werking van taal en metaforen die mensen in organisaties gebruiken.

Kernthema’s

In de Leergang Proceskunde heb je ruim de gelegenheid om deze kunde, attitude en kennis op te doen aan de hand van zeven thema’s.

  • Processen:  Welke processen vragen om jouw aandacht? Zijn het processen die eenduidig, lineair en maakbaar zijn of kom je ook processen tegen die chaotisch, complex en veranderlijk zijn? Waarom is het relevant om dit onderscheid te maken?
  • Aandacht:  Wat valt je op bij problemen als je met aandacht kijkt en luistert? Welke gedrag vertonen de betrokkenen? Wat zeggen ze wel en niet?
  • Blokkades: welke blokkades herken je en wat zijn mogelijke interventies?
  • Kiemen: Hoe herken je de kiemen van voorbeelden die de ambities nu al waarmaken? Welke kiemen verdienen extra aandacht? Hoe doe je dat?
  • Onderstromen: Welke onderstromen spelen er? Welke motieven hebben mensen om wel of juist niet bij te dragen aan het behalen van de ambitie?
  • Beïnvloeden en interveniëren: Hoe beïnvloed je als professional, bewust of onbewust? Met welke interventies kun je processen en systemen beïnvloeden, buiten de vertrouwde denkkaders en bekende wegen om?
  • Positioneren en contracteren: Welke positie neem jij in in de processen van samenwerken en organiseren? Welke invloed heb jij op je omgeving? Wat is daarin impliciet en wat contracteer je expliciet?

Werkwijze in de leergang

De leergang is opgezet als ‘persoonlijk professioneel onderzoek’ waarin je wordt uitgedaagd tot scherpe waarneming, creativiteit, denkkracht, reflectie en communicatie. Samen met vakgenoten overwin je knelpunten en blokkades. Je oefent met de principes van proceskundig samenwerken door drie leerprocessen te combineren: jouw individuele leerproces, het samenwerken met andere deelnemers aan vraagstukken en casussen en het leerproces in de groep.

Met elkaar onderzoek je welk proces werkt en helpt. De docenten ondersteunen je hierbij, zowel met inzicht in de filosofie en theorie, als met methoden en oefeningen. Op de laatste dag is het tijd om de progressie te markeren en na een aandachtige deelname het getuigschrift te ontvangen.

Opbrengsten voor deelnemer en (werk)omgeving

In de Leergang Proceskunde word je gestimuleerd een verbinding te maken tussen je nieuwe inzichten en je eigen werkpraktijk. Je betrekt de proceskundige noties op actuele vraagstukken uit je praktijk, zodat je de nieuwe perspectieven eigen maakt. Je voegt andere zienswijzen toe aan de organisatie waarin je werkt en je prikkelt je omgeving tot een respons. Het ontwikkelen van jezelf en de ontwikkelingen in je werkpraktijk gaan op deze manier hand in hand.

Begeleiding

Aart Goedhart en Barbara van der Steen, oprichters van Wenders en auteurs van het boek ‘Proceskunde, een pleidooi voor werken met aandacht’ zijn de kerndocenten van deze leergang. Zij bieden tijdens de opleidingsdagen op verfrissende manier de stof aan en coachen de leergroep. Persoonlijke ondersteuning vindt plaats in coachgesprekken. Proceskundigen Anna Stutje en Heli Penz zijn de coaches binnen de leergang.

Praktische informatie

Duur: 5 * 1 dag verdeeld over 9 maanden

Data: Dag 1: Vrijdag 31 maart 2023, Dag 2: Woensdag 17 mei 2023, Dag 3: vrijdag 16 juni 2023, Dag 4: donderdag 14 september, Dag 5: vrijdag 3 november 2023, 9.00u – 17.00u , tussentijds e-modules en 2x coach-gesprek

Locatie: Samaya, Werkhoven

Kosten:  Deelnamekosten voor de Leergang Proceskunde, werken met Aandacht bedragen € 4.750,00, excl. BTW, inclusief het boek Proceskunde, een pleidooi voor werken met aandacht. De kosten voor de locatie en catering bedragen circa € 550,00, excl. BTW (vijf eendaagse verblijven, inclusief lunch en verdere catering). De facturering kan in meerdere delen.

Werk je zelfstandig? Neem dan contact met ons op over het aangepaste ZZP-tarief.

Interesse of vragen? Zoek dan contact met een van ons.  Aart Goedhart, Barbara van der Steen, Anna Stutje of Heli Penz. De eerste stap is vervolgens een intakegesprek met een van de kerndocenten.

Inschrijven? Stuur een mailbericht met naam, organisatie (met eventuele ordernummers en routecodes voor de facturering) naar facturen@wenders.nu. Je ontvangt vervolgens een bevestiging.

Ervaringen van deelnemers:

“Een herijking van mijn eigen kijk op mijn werk. Echt aangeraakt: dat je even heel bewust wordt van iets nieuws.”
– Helma Boerboom | CO3 Consulting BV –

“In de leergang Proceskunde, werken met Aandacht worden telkens jouw vooronderstellingen uitgedaagd. Omdat er niet geoordeeld wordt, kunnen we echt onderzoeken. Zo blijf ik open.”
– Jos Esser | DSV Rotterdam –

“De Leergang Proceskunde, werken met Aandacht biedt mij na de Leergang Corporate Learning van de FCE, een verdere verdieping op de invulling van mijn vak. Het gaat daarin steeds meer om aandacht voor essenties, om wat je waarneemt in het contact. Proceskunde biedt mij die verrijking.”
– Jetske Noordover | Duravermeer –

“Mijn definitie van impact is verrijkt. Het gaat niet alleen om impact op resultaten maar ook op proces en de organisatieontwikkeling.”
– Sander Boon | Manpower –